HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TRONG QUÁ TRÌNH TÁI CƠ CẤU NGÂN HÀNG

Thực trạng giáo dục đào tạo ngành tài chính ngân hàng tại Việt Nam

Ngày đăng: 18-06-2013

248 lượt xem

HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TRONG QUÁ TRÌNH TÁI CƠ CẤU NGÂN HÀNG

 

          Nhân lực chất lượng cao cho ngành tài chính ngân hàng luôn là bài toán khó. Nhìn chung, đội ngũ cán bộ ngành tài chính ngân hàng còn chậm đổi mới và ít được bồi dưỡng về kiến thức nghiệp vụ kịp thời với sự phát triển nhanh của công nghệ ngân hàng. Trình độ và tính chuyên nghiệp của CBCNV trong các tổ chức tài chính ngân hàng chưa cao, đặc biệt trong lĩnh vực quản trị ngân hàng. Một bộ phận không nhỏ cán bộ lãnh đạo, điều hành trong các tổ chức tín dụng còn nhiều hạn chế về kỹ năng quản trị ngân hàng hiện đại, đánh giá, phân tích tín dụng, quản lý rủi ro, marketing, tiếp cận các dịch vụ ngân hàng,... Nguy cơ hơn, việc thiếu hụt nhân sự có trình độ chuyên môn cao cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cụ thể, do sự gia tăng đột biến về quy mô cùng với việc ra đời hàng loạt ngân hàng (NH) mới dẫn đến tình trạng trong thời gian ngắn, các tổ chức tín dụng đưa ra quá nhiều chính sách ưu đãi để thu hút nhân lực, nhất là các vị trí chủ chốt. Điều này tiềm ẩn những rủi ro về chất lượng quản trị và điều hành của tổ chức tín dụng, bởi sự dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là những vị trí chủ chốt, diễn ra liên tục khiến hoạt động kinh doanh, tổ chức quản lý của các NH bị xáo trộn và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của toàn ngành.

 

Thực trạng giáo dục đào tạo ngành tài chính ngân hàng tại Việt Nam

 

          Thứ trưởng Thường trực Bộ GD & ĐT đã gọi thực trạng hiện nay là "hiện tượng bùng nổ nhu cầu nguồn nhân lực" trong ngành tài chính - ngân hàng. Mỗi năm các NH tổ chức hàng chục đợt tuyển dụng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu về nhân sự. Các NH không chỉ lo lắng về thiếu hụt nhân viên mà còn phải đối mặt với "cơn khát" nhân sự cao cấp. Không ít NH tìm cách câu kéo nhân viên của nhau, nhiều nơi đưa ra những mức lương hàng ngàn USD/tháng để mời nhân sự về làm cho các vị trí then chốt của mình. Đại diện một NH tại TP. HCM khẳng định: "Nhu cầu nguồn nhân lực đã thực sự ở mức báo động đỏ. Theo thống kê, hiện nhân sự NH đang thiếu khoảng 30.000 người. Mỗi năm các NH cần khoảng 15.000 nhân viên tốt nghiệp đại học, nhưng các cơ sở đào tạo chỉ cung ứng được khoảng 11.000 sinh viên/năm, vì thế nếu tất cả sinh viên ngành tài chính-ngân hàng ra trường thì cũng không đủ đáp ứng". Không chỉ có ngành NH, bảo hiểm, kiểm toán... cũng lâm vào tình trạng vừa thiếu lại vừa thừa nhân sự.

 

Có phải do chất lượng đào tạo?

 

          Tìm hiểu các nguyên nhân khiến việc cung ứng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu xã hội, đại diện một NHTM cho rằng: chất lượng đào tạo đang có một khoảng cách so với nhu cầu sử dụng. Thời gian thực tập của sinh viên ngắn và không có nhiều cơ hội để cọ xát với thực tế. Hiện nay, hầu hết sinh viên ra trường đều chưa thể đáp ứng được công việc ngay mà phải qua một vài khóa đào tạo ngắn hạn của NH và sau đó cần một thời gian "cầm tay chỉ việc" mới có thể làm được.

          Một nguyên nhân quan trọng khác được các chuyên gia nêu ra đó là sự lạc hậu của chương trình đào tạo. Báo cáo về nguồn nhân lực trong lĩnh vực bảo hiểm - chứng khoán - kiểm toán của Bộ Tài chính đánh giá: nội dung chương trình giảng dạy về chuyên môn nghiệp vụ chưa được chuyên sâu và chuẩn hóa; chưa được cập nhật thường xuyên, đảm bảo tính khoa học, thực tiễn và phù hợp với các chuẩn mực, thông lệ quốc tế. Thậm chí, chuyên ngành thẩm định giá còn chưa được đưa vào chương trình giảng dạy chính thức trong nhiều trường đại học kinh tế, tài chính,....

          Vừa qua, Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đã chính thức ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với Baruch Education Group Ltd BVI (BEG) - đại diện của City University of New York (CUNY) về các vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cao cấp, có chất lượng và được cấp chứng nhận quốc tế trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Mục đích chính liên kết giữa các bên là nhằm thực hiện các chương trình đào tạo cấp quốc tế trong lĩnh vực tài chính và đầu tư, quản lý tài sản; các chương trình đào tạo thạc sỹ về tài chính, các chuyên gia cao cấp về quản lý tài chính, quản trị kinh doanh,… Theo đó, BEG sẽ là đơn vị liên kết chính với Sacombank trong việc hợp tác tổ chức các chương trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự đang làm việc tại Ngân hàng nói riêng và ngành tài chính ngân hàng nói chung. Sacombank sẽ có nghĩa vụ phổ biến đến nhân sự nội bộ và các đơn vị trực thuộc, liên doanh, liên kết về các chương trình và các khóa học có liên quan.

          Biên bản ghi nhớ giữa Sacombank và BEG là tiền đề cho sự hợp tác thành lập Trường Đại học Sacombank trong thời gian tới và là một động thái tích cực của Sacombank trong việc giải quyết bài toán nhân sự chất lượng cao cho ngành tài chính - ngân hàng Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới hiện nay.

          Bên cạnh đó, NH Ngoại thương Việt Nam kiến nghị: các cơ sở đào tạo phải thay đổi quan điểm thực sự coi doanh nghiệp nói chung và NH nói riêng là khách hàng, dần dần xóa bỏ quan điểm thực hiện đào tạo theo chỉ tiêu được giao. Ngoài chuyên môn, các yêu cầu về sự tự tin, tính năng động, thái độ làm việc, năng lực giao tiếp, sự hợp tác và khả năng làm việc theo nhóm cần phải được chú trọng, nhất là khả năng thích ứng với công việc.

          Bộ GD-ĐT đã thừa nhận những nguyên nhân dẫn đến tình trạng cung không theo kịp cầu, trong đó có yếu kém của chất lượng đào tạo, đội ngũ giảng viên, phương pháp đào tạo,... Đồng thời, Bộ cũng nhấn mạnh: một trong các yếu tố khiến việc đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu là do thiếu thông tin từ tổ chức, doanh nghiệp và thị trường lao động. Nguyên nhân vì chưa có cơ chế và chính sách tạo mối quan hệ chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp; chưa có hệ thống các cơ quan nghiên cứu, dự báo phân tích nhu cầu lao động. Bên cạnh đó, từng cơ sở đào tạo chưa có bộ phận hỗ trợ và theo dõi sinh viên sau khi tốt nghiệp để có phản hồi nên khoảng cách giữa cung và cầu trên thị trường lao động ngày càng xa. 

 

Thực trạng đào tạo của các Ngân Hàng:

 

          Hiện tại, việc đào tạo cho CBCNV của các NH có hai hình thức là mời giảng viên của các trường đại học và giảng viên kiêm chức để giảng dạy tập trung các chi nhánh lại. Cả hai việc này đều có ưu và nhược điểm, cụ thể:

          - Giảng viên thuê mướn bên ngoài của các trường đại học, tuy học thuật họ cao nhưng các vấn đề thực tiễn chưa chắc họ am hiểu bằng các cán bộ đang làm thực tế nội tại của các NH.

          - Giảng viên kiêm chức có kinh nghiệm làm việc thực tế nhưng chưa có phương pháp luận về sư phạm giảng dạy và kinh nghiệm thực tế về lý luận giảng dạy nên việc truyền đạt chưa trọn vẹn, học tập trung chủ yếu để anh em các chi nhánh giao lưu và khi triển khai nghiệp vụ cụ thể thì gặp nhiều khó khăn nhưng họ ngại hỏi các Phòng, Ban, Trung tâm trực thuộc trụ sở chính.

 

Giải pháp phát triển nguồn nhân lực cho các Ngân Hàng:

 

1- Không ngừng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp cũng như trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ. Ngoài ra, còn cần bồi dưỡng cho cán bộ về công nghệ quản lý kinh doanh hiện đại, năng lực đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác quản trị NH, tư vấn tái cơ cấu các chi nhánh của NH, quy trình quản trị kinh doanh và hệ thống kiểm soát nội bộ thật chặt chẽ.

2- Có chiến lược và kế hoạch cụ thể phát triển nguồn và thị trường nhân lực. Trước mắt tập trung đào tạo đội ngũ quản lý, nhân viên các ngành tài chính - ngân hàng, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính, marketing,… trong toàn hệ thống NH với chiến lược ngắn hạn và dài hạn một cách bài bản và có hệ thống.

3- Đa dạng hóa các kênh và phương thức đào tạo. Tăng cường hợp tác giữa Trung Tâm đào tạo của các NH với các trường đại học, các cơ sở nghiên cứu trong và ngoài nước với các bộ, ngành trung ương và địa phương,...

4- Khuyến khích thu hút và trọng dụng các chuyên gia ngân hàng có trình độ cao, có kinh nghiệm từ các tổ chức, quốc gia trong khu vực và thế giới vào làm việc cho NH.

5- Chuẩn hóa trình độ cán bộ làm công tác đào tạo theo chuẩn mực quốc tế. Chuẩn hóa các chương trình và công nghệ giảng dạy để phục vụ công tác đào tạo thường xuyên và kịp thời cho các chi nhánh.

6- Từng bước mở cửa và hội nhập với thị trường dịch vụ tài chính - ngân hàng thế giới theo lộ trình đã cam kết. Hội nhập vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với các NH.

7- Khuyến khích phát triển và tạo thuận lợi cho các NH tham gia các hiệp hội ngành nghề trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Đẩy mạnh hoạt động và tăng cường vai trò của hiệp hội ngành tài chính - ngân hàng trong việc hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trên các phương diện: xây dựng khuôn khổ pháp lý, đào tạo nhân lực, giám sát sự tuân thủ quy định pháp luật của các thành viên tham gia thị trường, giao lưu trong nước và quốc tế.

8- Trung tâm (Trường) đào tạo của các NH nên tạo ra nhiều thầy, cô giáo online: Hình thức học online đã có mặt ở rất nhiều nước trên thế giới. Trong vài năm trở lại đây, nhiều người trẻ đã đăng ký vào những lớp học dạng này. Theo chuyên gia đào tạo trực tuyến của một chương trình tại Việt Nam cho biết: "Hơn 50% sinh viên đang theo học đã có bằng cử nhân, có cả những người là thạc sĩ cũng tham gia chương trình này. Hơn 15% sinh viên của chương trình này giữ chức quản lý cấp phòng trở lên". Phần lớn họ là những người có ít thời gian để đến các lớp học truyền thống. Vì vậy, xây dựng hệ thống đào tạo e-learning là điều cần thiết cho các NH, tận dụng mạng lưới sẵn có, cơ sở hạ tầng truyền dẫn và tạo ra nhiều thầy cô online giỏi được tuyển chọn trong đội ngũ CBCNV trên toàn hệ thống.

9- Các trung tâm đào tạo của NH cần chú trọng xây dựng kho học liệu: Cách đây khoảng hai năm, các trường đại học VN đều áp dụng quy chế đào tạo theo tín chỉ thay cho lối đào tạo theo niên chế trước đây. Theo quy định về quy chế học tín chỉ, để tiếp thu được một tín chỉ sinh viên phải dành ít nhất 30 giờ chuẩn bị cá nhân (tự học) và giảng viên phải dành ít nhất 30 giờ để soạn giáo án, bài tập tình huống, soạn đề cương chi tiết, chấm bài tập về nhà, bài thi, giải đáp cho sinh viên hoặc phát triển môn học. Đây là một trong những yêu cầu rất khắt khe dành cho cả người học lẫn người dạy. Theo chúng tôi, Bộ GD-ĐT cần quy định đối với người muốn được dự thi lên ngạch giảng viên chính thì bắt buộc phải có một hoặc hai giáo trình, hoặc sách do chính mình biên soạn, dịch và được công bố chính thức. Hằng năm mỗi trường đều có vài chục giảng viên dự thi lên ngạch giảng viên chính. Nếu áp dụng quy định như vậy thì kho học liệu ít nhất tăng lên được vài chục tài liệu, qua nhiều năm nguồn tài liệu sẽ phong phú, nhờ đó việc dạy và học đương nhiên sẽ có cải tiến trong chất lượng.

10- Tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên.

 

          Tóm lại, để đạt được các mục tiêu và giải pháp đã đề ra cho các NH như trên thì các NH cần phải tiếp tục đổi mới quản lý giáo dục; các Trung tâm đào tạo của NH cần phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tiếp tục đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục; tăng cường các nguồn đầu tư cho giáo dục, gắn đào tạo với sử dụng, với nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội; tăng cường hỗ trợ giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách xã hội; phát triển khoa học giáo dục và cuối cùng là mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục. Do đó, các Trung tâm đào tạo của NH sẽ là nơi tiên phong đào tạo và đào tạo lại CBCNV theo hướng chuyên sâu và nâng cao, từ đó xây dựng một đội ngũ cán bộ chuyên gia đầu ngành và cũng chính đội ngũ chuyên gia ấy sẽ góp phần vào việc xây dựng và phát triển một ngân hàng hùng mạnh, cung cấp đa dạng các sản phẩm dịch vụ tài chính - ngân hàng.

 

TS. Thái Lâm Toàn

bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha reload
loader

Tin liên quan